چكيده
همان طوري كه در كتب تاريخي آمده اوضاع و احوال سياسي كشورهاي اسلامي در نيمه اول قرن دوم هجري به حضرت صادق امام ششم (ع) مجال و فرصت داد كه بزرگ ترين نهضت هاي علمي را مخصوصاً در قسمت علوم اسلامي رهبري فرمايد و مكتب و مدرسه اي افتتاح كند كه معروف ترين علماء اسلام در آن تلمذ نموده و اخذ حديث و علم نمايند.
ابوحنيفه پيشواي مذهب حنفي، مالك بن انس پيشواي مالكيان، سفيان ثوري، سفيان بن عيينه، شعبه، ابن جريح، قطان، محمد بن اسحاق، يحيي، ابن سعيد ابوايوب سجستاني، محمد بن سالم، ابان بن تغلب، جابر جعفي بكر و حمران و زراره و عبدالملك پسران اعين، حفص قاضي، هشام بن الحكم، هشام بن سالم، اعمش و مشاهير ديگري امثال آنان، شاگردان آن حضرت بوده اند. [i]
آن چه كه بيشتر شايان توجه است اين است كه رهبري آن حضرت در علوم اسلامي منحصر نبوده است بلكه در علوم مانند نجوم و هيئت و رياضي و طب و تشريح و معرفه النفس و شيمي و نبات شناسي و علوم ديگر از اين قبيل نيز شاگرداني تربيت كرد كه در اين فنون معروف هستند. يكي از اين علومي كه مسلماً حضرت صادق (ع) تدريس نموده شيمي بوده است كه سرانجام از آن مدرسه مردي بزرگ و نابغه به نام جابر بن حيان فارغ التحصيل شد. اينجانب در اين مقاله سعي مي كنم به طور اجمال با اين شخصيت نامي آشنا شويم كسي كه احترامي در اطراف نام او از جلال و عظمت ديده مي شود، عده اي او را فوق العاده احترام مي كردند و او را به نام ملك العرب و گاهي ملك العجم و گاهي ملك الهند مي ناميدند ( مقصود از ملك، شخصيت عالي مقام جابر است) و در اروپا وي را به نام Geber مي شناسند و بعد ها عنوان پدر علم شيمي به او دادند.[ii] در حقيقت جابر سند افتخار شرق بر جهان غرب محسوب مي شود.[iii]
كليد واژه ها: امام صادق(ع)، جابر بن حيان، كيميا، شيمي
[i] . لطف الله، صافي گلپايگاني، جابر بن حيان پدر علم سيمي (يكي از شاگردان مكتب حضرت امام جعفر صادق عليه السلام)، مجلات، فلسفه، كلام و عرفان، مسجد اعظم، تير 1344ش، شماره7، صص 19-21.
[ii] . عبدالحسين، زرين كوب، كارنامه اسلام، تهران، چاپخانه سپهر، چاپ پنجم پ176ش، ص73.
[iii] . عبدالكريم، پاك نيا، ميراث علمي امام صادق(ع)، مجله، فقه و اصول، مبلغان، آبان و اذر 1384ش، شماره 72، ص 31.
سلام.خيلي خوشحالم اين وبلاگ رو براي بازديد انتخاب كرديد. این وبلاگ برای مطالب کتابهاي درسي دانشگاهي كه عبارتند از:تاریخ تحلیلی صدر اسلام، تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران، انقلاب اسلامي و ريشه هاي آن و کتابهای دین و زندگی دبیرستان، همچنین جهت ارتباط با دانشجویان و دانش آموزان عزیز طراحی گردیده است، اميدوارم مفيد واقع شود.